Jak wykorzystać fundusze europejskie do rozwoju niewielkich miejscowości? W jaki sposób przygotować projekt, który odpowiada na potrzeby lokalnej społeczności? Odpowiedzi na te pytania szukali studenci zarządzania Akademii Łomżyńskiej podczas warsztatów „Wędrowna Akademia”, które odbyły się 14 listopada 2026 roku. Uczestnicy poznali możliwości programu Interreg NEXT Polska–Ukraina 2021–2027 i samodzielnie opracowywali koncepcje przedsięwzięć wspierających rozwój obszarów przygranicznych.
Fundusze europejskie w praktyce
Warsztaty poświęcone były współpracy transgranicznej oraz możliwościom finansowania wspólnych polsko-ukraińskich przedsięwzięć.
Na początku spotkania gości powitała dr Natalia Malenko, dziekan Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych Akademii Łomżyńskiej.
W pierwszej części spotkania przedstawiciele programu Interreg NEXT Polska–Ukraina omówili jego założenia, zasady ubiegania się o dofinansowanie oraz przykłady zrealizowanych projektów.
Program wspiera m.in. ochronę środowiska, rozwój zrównoważonej turystyki, ochronę zdrowia oraz współpracę instytucji i społeczności lokalnych. Istotnym warunkiem realizacji przedsięwzięć jest ich transgraniczny charakter – projekty wymagają udziału co najmniej jednego partnera z Polski i jednego z Ukrainy.
Cztery pory roku, osiem tras turystycznych
Jednym z przykładów omawianych podczas warsztatów były działania związane z rozwojem turystyki na Podkarpaciu. Podobne założenia realizował projekt „4 pory roku – transgraniczne trasy turystyczne” (4_SEASONS), w którym uczestniczyli partnerzy z Polski i Ukrainy.
Przedsięwzięcie, finansowane w ramach wcześniejszego Programu Polska–Białoruś–Ukraina 2014–2020, objęło gminę Cieszanów na Podkarpaciu i obwód wołyński w Ukrainie.
Jego celem było wykorzystanie lokalnych walorów przyrodniczych i kulturowych do stworzenia oferty turystycznej dostępnej przez cały rok. Powstało osiem tras turystycznych, w tym szlak ornitologiczny, grzybiarski, trasa związana z Robertem Korzeniowskim oraz szlak dawnych Państwowych Gospodarstw Rolnych.
Przykład ten pokazał, jak dzięki wykorzystaniu miejscowych zasobów i współpracy lokalnych społeczności można tworzyć przedsięwzięcia zwiększające atrakcyjność turystyczną obszarów przygranicznych.
Więcej informacji o projekcie można znaleźć w oficjalnej bazie projektów współpracy transgranicznej.
Studenci w roli autorów projektów
W drugiej części warsztatów uczestnicy przeszli od teorii do praktyki.
Studenci kierunku zarządzanie z Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych Akademii Łomżyńskiej, reprezentujący różne roczniki studiów licencjackich i magisterskich, zostali podzieleni na trzy zespoły.
Wszystkie grupy pracowały nad tym samym przykładowym obszarem, którego charakterystykę przedstawiono za pomocą analizy SWOT, uwzględniającej jego mocne i słabe strony oraz szanse i zagrożenia.
Zadaniem każdego zespołu było opracowanie własnej koncepcji przedsięwzięcia, które mogłoby wesprzeć rozwój tego obszaru przy wykorzystaniu środków programu Interreg NEXT Polska–Ukraina.
Studenci musieli rozpoznać potrzeby lokalnej społeczności, ocenić dostępne zasoby i zaproponować działania mogące przynieść mieszkańcom konkretne korzyści.
Ćwiczenie pozwoliło im wykorzystać wiedzę z zakresu zarządzania, planowania strategicznego i funduszy europejskich do poszukiwania rozwiązań rzeczywistych problemów społeczno-gospodarczych.
Inspiracja również dla wykładowców
Za przygotowanie organizacyjne warsztatów po stronie Akademii Łomżyńskiej i Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych odpowiadała dr Edyta Dąbrowska, adiunkt WNSiH, prowadząca zajęcia z funduszy europejskich. Sama również uczestniczyła w spotkaniu.
Jak zauważa, spotkanie stało się dla niej inspiracją do rozwijania praktycznych form kształcenia studentów.
Dotychczas podczas zajęć duży nacisk kładła na zdobywanie umiejętności przygotowywania wniosków o dofinansowanie. Warsztaty pokazały, że warto mocniej zaakcentować również wcześniejszy etap pracy nad projektem, czyli rozpoznawanie potrzeb i samodzielne opracowywanie pomysłów na konkretne przedsięwzięcia.
Zdaniem dr Dąbrowskiej podobne ćwiczenia można wykorzystać podczas zajęć ze studentami, odnosząc je do wyzwań, przed którymi stoją miejscowości województwa podlaskiego. Poszukiwanie rozwiązań dla lokalnych społeczności pozwala rozwijać kreatywność, umiejętność analizy problemów i planowania działań.
Wiedza, którą można wykorzystać w regionie
„Wędrowna Akademia” jest inicjatywą edukacyjną realizowaną przez przedstawicieli programu Interreg na uczelniach w Polsce i Ukrainie. Łączy wiedzę o funduszach europejskich z praktycznymi ćwiczeniami dotyczącymi przygotowywania projektów międzynarodowych.
Spotkanie w Akademii Łomżyńskiej pozwoliło studentom zarządzania poznać doświadczenia ekspertów i wykorzystać zdobytą wiedzę podczas pracy zespołowej.
Warsztaty pokazały, że przygotowanie dobrego projektu zaczyna się znacznie wcześniej niż wypełnianie wniosku o dofinansowanie. Pierwszym krokiem jest dostrzeżenie problemu, rozpoznanie potrzeb mieszkańców i znalezienie pomysłu, który może przynieść lokalnej społeczności konkretne korzyści.
Autor: Adam Jakuć
